کلیات:
ابعاد متعارف :
۱-بلوک سیمانی سبک ۴۰*۲۰*۱۰
به وزن تقریبی ۵/۴ کیلو گرم که در هر متر مربع با بند وسط ۱۲ قالب تعداد بارگیری
با خاور معمولا بین۹۰۰تا۱۰۰۰قالب با کامیون تک یا ۶ چرخ ۲۰۰۰قالب
۲-بلوک سیمانی سبک ۴۰*۲۰*۷
به وزن تقریبی ۴ کیلو گرم که در هر متر مربع با بند وسط ۱۲قالب تعداد بارگیری
با خاور بین ۱۳۰۰تا ۱۴۰۰قالب با کامیون تک ۲۶۰۰ قالب
۳-بلوک سیمانی سبک ۴۰*۲۰*۱۵
به وزن تقریبی ۵/۷ کیلو گرم که در هر متر مربع با بند وسط ۱۲ قالب تعداد بارگیری
با خاور بین ۶۰۰تا ۷۰۰قالب با کامیون تک۱۳۰۰قالب
۴- بلوک سیمانی سبک ۴۰*۲۰*۲۰
به وزن تقریبی ۵/۸ کیلو گرم که در هر متر مربع با بند وسط ۱۲قالب تعداد بارگیری
با خاور بین ۴۵۰تا ۵۰۰قالب با کامیون تک ۱۰۰۰قالب
توضیحات اکادمیک :
بلوک سیمانی یا بلوک بتنی از اختلاط سیمان و آب با شن ریزدانه و ماسه یا دیگر سنگدانههای مناسب و لرزاندن و متراکم کردن مخلوط و عمل آوردن و مراقبت از آنها در محیط مناسب ساخته میشود. بلوکهای سیمانی به اشکال توخالی و توپر ساخته شده و در دیوارهای خارجی و داخلی به صورت باربر و غیر باربر و در تیغههای جدا کننده و سقفهای تیرچه بلوک و سایر قسمتهای ساختمان به مصرف میرسند. بلوکهای سیمانی بیشتر در نقاطی مرسوم هستند که برای تولید آجر محدودیتهایی وجود داشته باشد. از مزایای این فرآورده، صرفهجویی در مصرف مصالح و زمان اجرا، حمل آسان، عایق بودن نسبی حرارتی و صوتی و سهولت در مسلح کردن میباشد.
وزن بلوک بستگی به وزن بتنی دارد که بلوک با آن ساخته میشود، بلوکهای ساخته شده از شن و ماسه طبیعی رودخانهای یا شکسته، دارای وزن ویژهای معمولی و در حدود 2000 کیلوگرم بر متر مکعب هستند، بلوکهای با وزن ویژه کمتر از 1680 کیلوگرم بر متر مکعب را سبک به حساب میآورند، در ساخت این بلوکها از دانههایی مانند پوکه معدنی و پوکه ساختگی استفاده میشود. مقاومت بلوکهای سبک با وجود کاهش وزن، در مقایسه با بلوکهای معمولی، کاهش چشمگیری ندارد.
بلوکهای سیمانی به لحاظ شکل ظاهری به انواع توخالی باربر و غیر باربر و توپر و آجر بتنی و از نقطه نظر محل مصرف به دیواری توکار و نمادار، تیغهای، ستونی و سقفی گروهبندی میشوند. بلوکهای ویژهای نیز برای دودکش، نعل درگاه، جدول خیابانها و پیادهروها و فرش کف ساخته میشود.
انطباق با مشخصات و استانداردها
بلوکهای مورد مصرف در هر پروژه باید از لحاظ ویژگیهای فیزیکی و مکانیکی و ابعاد و شکل ظاهری با آنچه در مشخصات فنی خصوصی و نقشهها و دیگر مدارک پیمان ذکر شده است، مطابقت داشته باشند. نمونههای انواع بلوک مصرفی شامل بلوکهای توکار و نمادار دیواری و سقفی باید قبلاً به تصویب دستگاه نظارت برسد.
ویژگیها و روشهای آزمایش بلوکها باید مطابق استانداردهای ایرانی زیر باشد:
ـ استاندارد شماره 70 : بلوکهای سیمانی
ـ استاندارد شماره 2909 : استاندارد، ویژگیها و روشهای آزمون تیرچه و بلوک سقفی
ـ هر استاندارد ایرانی دیگری که تا زمان انعقاد پیمان در باره انواع بلوکهای سیمانی تدوین یا تجدیدنظر شود.
تا زمانی که استاندارد ایرانی در برخی موارد تدوین نشده باشد در درجه اول استانداردهای سازمان بینالمللی استانداردISO معتبر خواهد بود و در صورت نبودن استاندارد مذکور به ترتیب استانداردهای آمریکایی ASTM ، بریتانیایی BS و آلمانی DIN ملاک عمل قرار خواهد گرفت.
ویژگیها و حداقل حدود قابل قبول
بلوکهای دیواری
بلوکهای سیمانی ساده باید به شکل مکعب مستطیل و کاملاً سالم و بدون عیب بوده و سطوح آن چسبندگی کافی با اندود و ملات داشته باشد.
استاندارد ایران شماره 70، سال 1357، بلوکهای توخالی دیواری را به انواع 40×30×20، 40×20×20 و 40×10×20 سانتیمتر گروهبندی کرده و جمع طول قطعات توپر را بیش از 
کل طول در همان جهت و سطح قسمتهای پر را بیش از (50%) سطح کل بلوک در جهت عمود بر بار وارده و ضخامت حداقل جدارهها و پوسته خارجی بلوکهای کوچک را 3 سانتیمتر و بلوکهای متوسط و بزرگ را 4 سانتیمتر تعیین نموده است. ابعاد مذکور اسمی هستند، و اندازههای واقعی طول و ارتفاع بلوک را، به خاطر وجود ملات، 1 سانتیمتر کمتر اختیار میکنند. رواداری برای طول بلوک 3± و برای عرض و ارتفاع بلوک 5/1±میلیمتر تعیین شده است. علاوه بر اندازههای ذکر شده ممکن است بلوکها در ابعاد و اندازههای دیگری نیز بنا به توافق خریدار و سازنده تهیه شوند. مشخصات مواد اولیه مصرفی، طرز ساخت و مراقبت از بلوکها و خشک کردن آنها در استاندارد مزبور آمده است که باید از سوی سازندگان رعایت گردد.
مخلوط بتن مصرفی در ساخت بلوک باید از یک پیمانه سیمان پرتلند و 5/3 پیمانه شن (به درشتی حداکثر نصف ضخامت نازکترین دیواره بلوک) و 5/2 پیمانه ماسه و 150-130 لیتر آب برای بتن لرزیده یا 180-160 لیتر برای بتن نلرزیده تشکیل شده باشد، اختلاط میتواند با دست یا ماشین انجام شود. در صورتی که ساختن بلوک با وسایل دستی انجام گیرد، مخلوط باید کمکم و در قشرهای 5 تا 5/7 سانتیمتر در قالب ریخته و هر لایه جداگانه کوبیده و متراکم گردد تا قالب کاملاً پر شود و سپس روی قالب توسط ماله صاف و همسطح گردد. در صورتی که ساختن بلوک با وسایل مکانیکی انجام گیرد، قالب باید تا ارتفاع معینی بالاتر از سطح نهایی آن پر شده و مخلوط درون قالب پس از لرزاندن، کوبیده و صاف گردد. پس از قالبگیری باید بلوکها را بلافاصله از قالب جدا نموده و روی صفحات زیر بلوکی (پالت)[1] به محل مناسبی برای عملآوری منتقل ساخت، چنانچه تولید بلوک به وسیله ماشینهای بلوکزنی سیار (تخمکن) انجام شود، بستر زیر بلوکها باید صاف، تمیز و عاری از آلودگی و خاک بوده و با بتن یا اندود سیمانی پوشیده شده باشد. همچنین برای جلوگیری از تابش آفتاب، ریزش باران و وزش باد، بلوکها را باید در محلهای سرپوشیده و دور از جریان هوا تولید کرد. در مورد تولید بلوک با ماشینهای خودکار باید به مشخصات فنی خاص ماشین توجه کافی مبذول گردد.
هنگامیکه دمای محیط از 5 درجه سلسیوس کمتر باشد، باید تولید بلوک در محوطه روباز را متوقف نمود. به منظور جلوگیری از آثار تخریبی ناشی از تابش مستقیم خورشید، خصوصاً در دمای بیش از 25 درجه سلسیوس، وزش باد، شسته شدن توسط باران و آبپاشی نادرست، کاهش سریع درجه حرارت در روزهای اول و سرمای زیاد و یخزدگی، عملآوری بلوکهای بتنی امری است ضروری. فاصله زمانی بین قالبگیری بلوکها و آغاز عملیات مراقبت حداقل 4 تا 5 ساعت خواهد بود. عملآوری ممکن است به یکی از روشهای زیر صورت پذیرد:
الف: عمل آوردن با آب
این روش که غالباً در هوای گرم و خشک متداول است به وسایل و تجهیزات خاص نیاز ندارد، جز آبپاشی برای حفظ رطوبت و سرپناه برای حفاظت از تابش آفتاب، باد و باران. در این روش میزان آبپاشی بستگی به شرایط جوی داشته و حدود یک هفته به طول خواهد انجامید. در این روش آبپاشی باید چنان صورت گیرد که صدمه مکانیکی به بلوکها وارد نیامده و در تمام مدت بلوکها مرطوب باقی بمانند.
ب: عمل آوردن از طریق گرم کردن
ین روش در کارهای با ابعاد محدود مورد استفاده است و نیاز به تجهیزات و امکانات زیاد ندارد.
در این روش بلوکها در مقابل بخاری مجهز به بادبزن قرار گرفته و هوای گرم از بین آنها عبور مینماید. روی بلوکها با پوشینه مراقبت[2] به منظور حفظ گرما و رطوبت پوشانیده میشود.
ج: عمل آوردن با بخار آب
برای کاهش زمان عملآوری از روش گرم کردن بلوکها با بخار آب استفاده میشود. این شیوه عملآوری که بیشتر در تولید انبوه بلوک به کار میرود، نیازمند اطاقهای بخار و تجهیزات جنبی آن است. درجه حرارت این اطاقها تا 80 درجه سانتیگراد میرسد، افزایش و کاهش درجه حرارت بلوکها در این حالت به آرامی صورت میگیرد تا بلوکها ضمن عملآوری، آب خود را از دست ندهند. در این موارد مدت عملآوری به حدود یک روز تقلیل مییابد.
صرف نظر از اینکه عملآوری به چه شیوهای صورت پذیرد، پس از پایان مدتهای تعیین شده فوق، باید بلوکها را به محل مصون از تابش مستقیم خورشید و وزش باد، منتقل، و به مدت 3 هفته تمام آنها را مورد مراقبت قرار داد، تا به طور یکنواخت خشک شوند، به نحوی که میزان رطوبت باقیمانده از (2%) برای بلوکهای با وزن مخصوص 1400 کیلوگرم بر متر مکعب و (5%) برای بلوکهای با وزن مخصوص کمتر از 1400 کیلوگرم بر متر مکعب تجاوز ننماید. مصرف بلوکهای خشک نشده در دیوار باعث جمعشدگی کار و ایجاد ترک خواهد شد و از این رو رعایت میزان رطوبت باقیمانده امری الزامی است.
کلیه بلوکها باید سالم، بدون شکستگی سطوح و لبهها و سایر نواقصی باشند که سبب ضعف بلوک در کار میگردد، از این رو بلوکها را باید به هنگام مصرف به دقت مورد بازدید قرار داد و از مصرف بلوکهای معیوب خودداری نمود.
تاب فشاری متوسط 12 بلوک نباید از 280 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع (برای سطوح پر) کمتر شود مشروط بر اینکه تاب فشاری هیچ یک از بلوکها از (75%) مقدار تاب متوسط به دست آمده کمتر نباشد.بلوکهای سقفی
ضخامت تیغههای بلوک سقفی حداقل 15 میلیمتر، عرض تکیهگاه بلوک سقفی بر روی تیرچه دست کم 5/17 میلیمتر، رواداری در عرض بلوک 2± و در طول و ارتفاع 5± میلیمتر خواهد بود. مصرف سیمان در این بلوک به خاطر نازکی تیغه، قدری بیش از بلوک دیواری است.
بلوکهای نمادار
بلوکهای نمادار به ابعاد بلوکهای دیواری با نمای صاف و نقشدار تهیه میشوند. برای جلوگیری از زخمی شدن و پریدگی لبهها و سطوح در موقع شکستن بلوکهای نمادار جهت مصرف، آنها را در اندازههای نیمه و سه قدی نیز میسازند. به منظور صاف بودن سطوح در این نوع بلوک باید مصرف سیمان قدری بیشتر از بلوکهای معمولی باشد.
بلوکهای سبک
بلوکهای سبک دیواری و سقفی به منظور کاهش وزن و بار مرده و تقلیل تبادل حرارتی و صوتی در ساختمان مصرف میشوند. این بلوکها را از انواع بتن سبک میسازند که معمولترین آنها بتنهای گازی و سبکدانه هستند.
وزن ویژه بلوکهای سبکدانه از 1200 تا 1450 کیلوگرم بر متر مکعب و تاب فشاری متوسط 3 نمونه آنها باید دست کم 70 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع (در سطح کل بلوک) و حداقل تاب فشاری یک نمونه 55 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع باشد، حداکثر میزان جذب آب در مورد این بلوکها 30 کیلوگرم بر متر مکعب میباشد.
مصالح نصب و ملاتها
دوغابها و ملاتها
اتصالات و بستها
حمل و نقل و نگهداری
بارگیری، حمل و باراندازی انواع بلوک باید با دقت انجام شود به نحوی که ضایعات به حداقل ممکن برسد. بلوکها باید در محل تمیز و سرپوشیده به طور جدا از هم دستهبندی شده و از تماس آنها با خاک، مواد مضر، رطوبت و یخ و برف جلوگیری شود.
آزمایش نمونههای گرفته شده از بلوک در کارخانه و کارگاه باید منطبق با ویژگیهای مورد نظر در مشخصات کار باشد.
لطفا بجهت اطالاعات بروز و کامل تر به سایت اصلی بلوک سیمانی قائم ما به نشانی زیر مراجعه فرمایید.